Union Handling Fee: Kalem Başı 2 Euro ve ERP Eşlemesi

Almanya'daki bir müşteriye giden 240 euroluk siparişte ERP'niz beş stok kodu gösteriyor, gümrük beyannamesi ise dört satır içeriyor. Sevkiyatı beyan eden taraf bu farkı sorgulamak zorunda kalıyor, çünkü union handling fee denen ücret satır başına işliyor. AB ücreti 1 Kasım 2026'da devreye aldı. Kapsam sınırı, "kalem" sayımı ve ERP'deki ürün verisinin maliyete etkisi aşağıda sırayla yer alıyor.

1 Kasım 2026'da Resmen Ne Başladı?

Komisyon Delege Tüzüğü (AB) 2026/2152, 21 Eylül 2026'da kabul edildi ve 22 Ekim 2026'da AB Resmî Gazetesi'nde yayımlandı. Metin yayım günü yürürlüğe girdi ve 1 Kasım 2026'dan itibaren uygulanıyor. Dayanağı, 16 Eylül 2026 tarihli (AB) 2026/2108 sayılı yeni Birlik Gümrük Tüzüğü'nün 20. maddesi. Madde 20(2), uzaktan satışla satılan malların serbest dolaşıma giriş talebinin işlenmesi için kalem başına sabit bir ücret öngörüyor.

Tutarı delege tüzüğün 1. maddesi koyuyor: 2 euro. Komisyon gerekçesini şöyle kuruyor. Ücret veri doğrulama, risk analizi, kontroller ve altyapı maliyetlerinin karşılığı olmalı. Komisyonun 2026-2028 maliyet raporu bu hesaba göre 2 euroyu orantılı buluyor.

Metinde açık kalan bir ayrıntı var. Komisyonun Konsey'e ilettiği taslak metin 1. maddede "per item" diyor. Resmî Gazete'nin İspanyolca metni ise "artículo kategorisi başına" anlamına gelen bir ifade kullanıyor. İngilizce yayımlanmış metne EUR-Lex'ten ulaşılamadı. İki ifade, aşağıda açıklanan "item" tanımıyla uyumlu okunuyor ama kesin hukuki ifade için yayımlanmış İngilizce metne bakmak gerekiyor.

Kim Kapsamda, Kim Dışarıda?

Ücretin tetikleyicisi "uzaktan satış" kavramı. Komisyonun 5 Ekim 2026 tarihli rehberi, bunu KDV Direktifi'ndeki tanıma bağlıyor. Mal üçüncü ülkede bulunuyor, tedarikçi tarafından ya da onun adına AB'deki müşteriye gönderiliyor ve müşteri, AB içi mal edinimleri KDV'ye tabi olmayan bir kişi. Pazaryerleri de tedarikçi sayılabiliyor.

Rehberden çıkan sonuçlar şöyle:

• Ücret malın değerinden bağımsız. 150 euroyu aşan sevkiyatlar da kapsamda.
• Gümrük Birliği dahil tercihli rejimden yararlanan mallar da uzaktan satışta ücrete tabi.
• Gümrük antreposunda bekleyip tüketiciye satılan mallar kapsamda; antrepoya gelmeden önce satılanlar için de aynı sonuç geçerli.
• Geçerli bir KDV numarasıyla beyan edilen klasik B2B sevkiyatı uzaktan satış sayılmıyor, çünkü rehber KDV numarasının yokluğunu uzaktan satış göstergesi olarak alıyor.
• AB içindeki depodan gönderilen mal, satış anında üçüncü ülkede bulunmadığı için tanımın dışında kalıyor.

Türkiye için tablo henüz net değil. Ticaret Bakanı Ömer Bolat 2 Temmuz 2026'da, Türkiye'nin işlem ücretinden muaf tutulması için Komisyon nezdinde "her düzeyde" girişim yürüttüklerini söyledi. Aynı açıklamada, A.TR dolaşım belgesiyle gönderilen malların H1 beyannamesinde kolaylaştırılmış usulle tercihli rejimden yararlanabileceği bilgisi de yer alıyor. Komisyon rehberi ise tercihli malların uzaktan satışta ücrete tabi olduğunu yazıyor. Yayımlanmış bir Türkiye muafiyeti bulunamadı; bu yüzden bugün planlama 2 euroluk ücret üzerinden yapılmalı.

Kalem ve Beyanname Satırı

Yeni Birlik Gümrük Tüzüğü'nün 5(78). maddesi "item" kavramını şöyle tanımlıyor. Bir sevkiyattaki aynı tarife sınıflandırmasını, aynı tanımı ve beyan veri setinde isteniyorsa aynı menşei paylaşan bir ya da daha fazla mal tek kalem sayılıyor. Komisyon rehberi pratik sonucu şöyle bağlıyor: IT sistemlerinin sınırları nedeniyle ücret otomatik olarak beyanname satırı başına işliyor ve satırdaki adet fark etmiyor.

Beyan türü satır sayısını değiştiriyor. H1 beyannamesi 10 haneli TARIC kodu ve menşe istiyor. H6 ve H7'de 6 haneli HS kodu yeterli, menşe alanı yok. Komisyonun örneğinde üç farklı kadın takımı elbise H7 ve H6'da tek satıra, H1'de üç TARIC koduyla üç satıra düşüyor; ücret de buna göre bir ya da üç kez uygulanıyor. Bu örnek 150 euro altı bir sevkiyat için yazılmış ve geçici 3 euroluk gümrük vergisini de içeriyor.

Hangi beyanın kullanılacağı sizin elinizde olmayabilir. Rehbere göre H7 yalnızca 150 euroya kadar sevkiyatlarda kullanılabiliyor. H1; tercihli rejim talebi, kısıtlı ya da tüketim vergisine tabi mallar ve 150 euroyu aşan sevkiyatlar için zorunlu. 1 Kasım'dan itibaren H1, H6 ve H7 beyannamelerinin hepsinde, uzaktan satış için "Additional Reference Type" alanına (12 04 002 000) TARIC belge kodu Y126 yazılıyor ve bu kod ücretin otomatik uygulanmasını tetikliyor.

Aynı Sipariş, İki Ayrı Fatura

Aşağıdaki senaryo kurgusal; tarife kodları örnek amaçlı seçildi. Bursa'dan Almanya'daki bir tüketiciye 240 euroluk sipariş gidiyor. Değer 150 euroyu aştığı için beyan H1 ile veriliyor. ERP'de beş sipariş satırı var.

Veri temizse beyan dört satıra iniyor (tişört, gömlek, kemer, cüzdan): iki tişört tek satırda, adet 2. Ücret 4 x 2 = 8 euro. Tişört satırlarının açıklaması ERP'den "Basic Tee M" ve "Basic Tee L" olarak çıkarsa, forwarder'ın aktardığı veri iki ayrı kalem üretir ve ücret 10 euroya çıkar. Menşe alanı bir satırda boş ya da farklı gelirse aynı sonuç doğar.

Fark sipariş başına iki euro. Bu hesap, ERP'den beyana giden her açıklamanın ve menşenin "temizlenmiş" biçimde gitmesine bağlı. Karar kuralı basit. Kalem anahtarını tarife kodu, standart mal tanımı ve menşe üçlüsü olarak kurun; beden, renk ve varyant bilgisini bu anahtarın dışında tutun. Aynı anahtarı paylaşan satırları birleştirin, farklılaşanları ayrı bırakın.

İkinci kural bir sipariş birden fazla gönderiye bölünürse işliyor. Komisyon rehberi, aynı siparişin ayrı gönderilen parçalarını ayrı sevkiyat sayıyor ve ayrı beyan istiyor. Her beyanda ücret yeniden hesaplanıyor.

Ürün Tanımlayıcıları da Aynı Tarihte Başladı

Aynı rehber başka bir veri yükümlülüğünü de aynı günde zorunlu kılıyor. 150 euroya kadar uzaktan satışlarda her kalem için ürün tanımlayıcıları (PID) beyana ekleniyor. 1 Temmuz 2026'dan beri gönüllü olan alan, 1 Kasım 2026'da yaptırım kapsamına girdi. Rehber B2B akışların ilke olarak bu yükümlülük dışında kaldığını belirtiyor.

Beyan üç kod taşıyor. C127 satıcı ya da pazaryerinin ürüne verdiği tanımlayıcıyı (M-PID), C128 üreticinin standart olmayan tanımlayıcısını (NS-PID), C129 üreticinin uluslararası standarda dayanan tanımlayıcısını (S-PID) taşıyor. Rehber S-PID için en yaygın örnekler olarak EAN ve kitaplarda ISBN'i sayıyor. S-PID yoksa Y081 kodu yazılıyor. Bir kalem birden fazla ürün içeriyorsa her ürünün tanımlayıcısı ayrı satır olarak tekrarlanıyor.

Bu, ERP ürün kartında üç ayrı alanın bulunması anlamına geliyor. Satıcı kodu, üretici iç kodu ve GTIN aynı kayıtta tutulmuyorsa beyan sevkiyat gününde elle tamamlanıyor. GTIN ve ürün ana verisi tarafı için MAP'in GS1 2D barkod rehberi ile B2B entegrasyonda master data yönetimi yazısı aynı kaynak veriyi ele alıyor. Dijital Ürün Pasaportu ya da kozmetik bildirimi gibi sektör mevzuatından gelen tanımlayıcılar da rehberde PID örneği olarak geçiyor; Dijital Ürün Pasaportu yazısı bu veri hazırlığını anlatıyor.

Ücreti Kim Öder, KDV ve İade Nasıl İşler?

Rehbere göre borçlu beyannameyi veren kişi. Beyannameyi IOSS sahibi ya da temsilcisi, IOSS yoksa özel düzenleme kullanıcısı ya da temsilcisi, ikisi de yoksa ithalatçının dolaylı temsilcisi veriyor. Tüketici yalnızca son çare olarak ve yalnızca bazı üye ülkelerde beyan sahibi olabiliyor. Ücreti müşteriye yansıtıp yansıtmamak ticari karar.

KDV tarafı Komisyon'un 6 Ekim 2026 tarihli açıklayıcı notunda yer alıyor. Not, ücreti KDV matrahının parçası sayıyor. IOSS'ta ithalatta KDV doğmuyor ama ücret satış anında müşteriden tahsil edilirse IOSS KDV beyanındaki matraha giriyor. Özel düzenlemede ve standart usulde ücret, ithalat KDV matrahına ekleniyor. Not, ücretin başlangıcını "beklenen 1 Kasım 2026" diye yazıyor; delege tüzüğün yayımıyla bu tarih kesinleşti.

Yeni Birlik Gümrük Tüzüğü'nün 20(6). maddesi ücreti iade edilemez sayıyor; beyanname kabul edildiği anda ücret doğuyor ve geri dönmüyor. Mal geri gelirse yalnızca ücret üzerinden alınan KDV, ithalatın toplam KDV'siyle birlikte iade ediliyor.

Takvim de belli. 3 euroluk geçici gümrük vergisi 1 Temmuz 2028'e kadar sürüyor; o tarihte AB Gümrük Veri Merkezi'nin e-ticaret için zorunlu hale gelmesi planlanıyor. Union handling fee süreyle sınırlı değil. 1 Temmuz 2028'den itibaren gümrük antreposundan uzaktan satış yapılan mallar için daha düşük bir ücret uygulanacak ve Komisyon bu tutarı henüz belirlemedi.

Önümüzdeki Hafta Yapılacaklar

Son otuz AB tüketici siparişinizi seçin ve her birinde ERP'deki satır sayısını, forwarder'ın beyanındaki satır sayısıyla karşılaştırın. Fark çıkan siparişlerde tarife kodu, mal tanımı ve menşe alanlarını yan yana koyun. Hangi alanın hangi sistemde değiştiğini bulduğunuzda, ücretin neden yükseldiğini de bulmuş olursunuz.

Ardından üç alanı ürün ana verisine sabitleyin. CN kodu ürün kartında bulunsun, standart mal tanımı varyanttan ayrı tutulsun, menşe satır düzeyinde dolsun. C127, C128 ve C129 için gereken tanımlayıcılar aynı kayıtta toplansın. Sipariş verisini ERP, pazaryeri ve forwarder arasında taşıyan akışta bu alanlar bozulmadan geçmiyorsa, düzeltme beyan ekranında değil, entegrasyon katmanında yapılmalı.

MAP'in B2B ve EDI entegrasyon sayfası, sipariş, irsaliye ve fatura verisinin ERP ile iş ortakları arasında taşınmasını tanımlıyor; gümrük beyanı üretmiyor. EDIJET ise Trendyol, Hepsiburada gibi pazaryeri siparişlerini ERP'ye bağlıyor ve AB gümrük beyanı kapsamında değil. İlgili olan, beyanın dayandığı sipariş ve ürün verisinin sistemler arasında aynı kalması. Aynı veri, NCTS Faz 6 ve ICS2 yazısındaki transit ve güvenlik beyanları için de kaynak oluyor. Yeni yazıları MAP Blog sayfasından izleyebilirsiniz.