Black Friday 2021'de Pazarlama, E-Ticaret ve Mesaj

Black Friday 2021'de Pazarlama, E-Ticaret ve Mesaj

Son yıllarda tüm dünyada markaların tüketicilere özel indirimler sunduğu Black Friday; adını, şükran gününden sonraki ilk Cuma gününde düzenlenmesinden ve 1961’de, ABD'nin Philadelphia şehrinde, noel alışverişinin yarattığı trafik problemi nedeniyle, ‘black’ nitelendirmesinden aldı. Noel alışveriş sezonunun başlangıcı olan Black Friday’in tarihi 1932 yılına dayansa da, 1980'lere kadar ABD’de bazı bölgelerle sınırlıyken, tüm ülkeye yayılması 90'ları ve 2000'leri buldu.

Black Friday, bir günlük indirim gibi anlaşılsa da, günümüzde markaların günlerce, bazen haftalarca uyguladığı, satış kampanyalarının havada uçuştuğu ve milyonlarca insanın büyük indirimlerden yararlanmak üzere marka duyurularını takip ederek alışveriş yaptığı önemli bir ticaret dönemidir.

Kasım ayının son Cuma gününe denk gelen Black Friday ve sonrasındaki ilk Pazartesi günü gerçekleşen Cyber Monday (Siber Pazartesi) ile neredeyse tüm Kasım ayına yayılan indirimlerde birçok marka, giyimden elektroniğe kadar geniş yelpazede ürünlerini satışa sunar. Aylar öncesinde hazırlanan pazarlama kampanyaları çerçevesinde “anlık indirimler, seçili ürünlerde indirimler, avantajlı alışveriş, indirim fırsatı, sınırlı sayıda ürün indirimi” gibi çeşitli kampanya söylemleri zemininde alışveriş seçenekleri tüketiciye tanıtılır.

Pandemi'de ve Gelecekte Black Friday

Black Friday 2021, salgının ilk yılında olduğu gibi bu yıl da bir indirimli alışveriş fırsatı olarak görüldü. Geçtiğimiz yıl çeşitli ülkelerde kısıtlamaların olduğu döneme denk gelen Black Friday alışverişlerinin neredeyse tamamı çevrimiçi olarak gerçekleşirken tedarik zinciri sorunlarını da beraberinde getirdi. Bu bu yıl, satışlar hem mağaza hem e-ticaret satışlarının daha dengeli biçimde artmasıyla sonuçlandı. Diğer yandan, indirim oranları, dijitalleşmenin hızlanışı ve yeni dijital pazarlama iletişimi yatırımları gibi konular kararsız veya marka sadakati olmayan hedef kitle gruplarının mevcut müşteriye dönüştürülmesine yaradı.

Küresel salgının ikinci yılında, 20-26 Kasım arası Black Friday 2021 sürecinde, e-ticarette 125 bin ürün satıldı. Aynı verilere göre bu ürünler arasında, teknolojik aletlerde en çok satın alınan ürünlerin başında, hızlı şarj adaptörü ve android telefon geldi. Gıdada muz, kuru soğan ve badem öne çıkarken; perakende tekstil firmalarında hediye kartları, erkek parfümü ve erkek koşu ayakkabısı gibi ürünler; mutfak ve sofra kategorisinde ise servis tabakları alışverişte ilk sıralarda yer aldı. Küresel salgın nedeniyle, alışverişte en yüksek indirim oranlarının: giyim, ev yaşam ve spor ürünleri kategorilerinde olması dikkat çekti. Bu sonuçlara dayanarak, salgın dönemlerinin toplumsal ve bireysel anlamda tüketici yönelimleri üzerine etkilerinin önümüzdeki yıl Black Friday satın alma oranlarına yansıyacağı anlaşılıyor. Markalar da bu anlamda araştırma sonuçlarına göre planlamalarını yeniden ayarlayacaklar.

Black Friday’de Mesaj Yaratımı

Ülkemizde, isminden ötürü çeşitli tepkilere neden olan Black Friday, bazı markalar tarafından ‘Efsane Cuma’ veya ‘Muhteşem Cuma’ gibi isimlerle de anıldı. Küresel markalar dahi, bu tepkilere yerelleştirilmiş iletişim stratejisi olarak hassasiyetle karşılık verdi. Örneğin, e-ticaret devi Amazon, kampanyasını ‘Beklenen Cuma’ adıyla sürdürdü. Markaların bu yaklaşımı, belirli toplumsal yankılarla

aynı görüşte olmak ya da olmamak meselesinin çok üzerinde tüm görüşlere kulak kabartan, kucaklayıcı bir iletişim stili olarak da algılanabilir.

Bu yıl da geçen yıl gibi ülkemizde haftalar öncesinden hazırlıklara başlayan markalar, rakiplerinden ayrışarak tüketiciyi satın almaya teşvik edecek mesajlar iletmek için yarışırken, kimi zaman tüketiciyi ‘taciz boyutunda’ mesaj bombardımanına tutmakla da eleştirildi. Bu mesaj yoğunluğunun, 20-26 Kasım tarihlerinde, yalnızca e-posta iletimi olarak 250 milyonu aştığı belirtiliyor. Related Digital'in verilerine göre, özel indirim kampanyalarına ilişkin gönderilen bu e-postaların açılma oranı %15, e-postadan dönüşüm oranı ise %3 olarak hesaplanırken, yalnızca Black Friday gününe özel 21 milyon kampanya e postası gönderildiği belirtiliyor.

Son beş yılın Black Friday rakamları, farklı sektörlerin toplam kampanya e-posta gönderiminde %432'lik büyüme gerçekleştiğini ortaya koyuyor. Bu sonuçların gelecek sene daha da artacağı ön görülüyor. Böylece markalar için, e-posta gönderiminde müşteri odaklı bir planlama stratejisi geliştirmenin, mesajları satışa dönüştürmedeki önemi bir kez daha anlaşılıyor. Sözcüklerin ve verilerin iletişim gücünü, dijital dönüşümünü, CRM desteğiyle kişiselleştirilmiş mesaj gönderimini ve yeniden pazarlama gibi ihtiyaca yönelik hamleleri iyi yönetebilen markaların sonraki Black Friday’lerde yüzü daha da gülecek. İlaveten, her geçen yıl marka sadakatinin daha da sınanacağı ve markanın daha fazla avantaj sunduğuna ilişkin indirim bilgilerinin mesajlarda ikna unsurunu daha çok parselleyeceği öngörülüyor.

Markaların, tüketiciye ulaşma çabasında kullandığı tüm araçlar, başlangıçta yüksek geri dönüş sağlasa dahi, çok kısa sürede rutinleşmeye başlayacağı ve etkisinin azalacağını ön görmek çok değil. Trendler oluşur, yayılır, sıradanlaşır ve etkisi tükenir. Esas olan mesajın tutum ve davranış değişikliği oluşturma yolunda yaratacağı etkisi ve özgünlüğüdür. Bu nedenle, mesajların biçimsel ya da niteliksel anlamda sıradanlaşıp etkisini yitirmesi, adeta bir mesaj çöplüğüne dönüşme tehlikesi anlamına gelir. Bir başka deyişle, kritik olan etkidir; ister e-posta ile ister henüz bilmediğimiz yeni bir reklam aracı ile müşterilere ulaştırılsın, mesajdaki yaratıcılık, teknik yazım ve kullanıcı davranışına uyumluluk her zaman mesajda en önemli unsur olmaya devam edecek.

Kaynaklar:

[https://www.forbes.com/sites/blakemorgan/2021/11/08/20-trends-for-black-friday 2021/?sh=171a9c2c6361 ](https://www.forbes.com/sites/blakemorgan/2021/11/08/20-trends-for-black-friday 2021/?sh=171a9c2c6361)

https://www.timeturk.com/ekonomi/23-00-00-59-arasi-cilginlik/haber-1712584